Longlist

Langverwacht

De Vakjury verslond duizenden pagina’s, op zoek naar hét literaire werk dat met kop en schouders boven de andere uitsteekt.

Uit de 219 kanshebbers koos de Vakjury een longlist van 20 titels.

Bittere bloemen

Jeroen Brouwers

Grijsaard maakt tegen zijn zin een cruise over de Middellandse Zee. Als ex-rechter, ex-politicus en ex-schrijver heeft hij voldoende om op terug te zien, wat hij doet met vrolijk cynisme en opgewekt gekanker. Het voorbije leven was allerminst zonder succes, maar wat eraan ontbrak heeft zijn vereenzaamde nadagen bepaald. Aan boord ontmoet hij een vroegere leerlinge. Het eiland Corsica is het decor van enkele gebeurtenissen, die de oude man en de veel jongere vrouw een etmaal in elkaars gezelschap houden.

Bittere bloemen is een roman over illusies die te vergelijken zijn met bloemen: eerst bloeien ze, dan verwelken ze zienderogen. Luchtig genoteerd in korte hoofdstukken, waarin Brouwers opnieuw zijn meesterschap demonstreert. Dansend en meeslepend proza. Als een trage tango.

Bloedgetuigen

Johan de Boose

Bloedgetuigen is een vuistdik epos (750 pagina's) over oorlog, idealisme, blind geloof en onbegrepen frustratie. Drie mensen en hun families worden door de oorlog elkaars lotgenoot, hoewel ze elkaar nooit ontmoeten. Een Vlaamse oostfrontstrijder, een Sovjet-Russische infanterist en een vrouw in bezet Leningrad. Ze belanden in het labyrint van blind idealisme en eindigen in de beerput van een zogenaamde beschaving. Intussen levert de alwetende Twintigste Eeuw gewetenloos commentaar.

Bloedgetuigen vertelt het verhaal van Vlaanderen en het oostfront, gezien vanuit diverse onverwachte en tragische perspectieven. Het verhaal begint ergens diep in de twintigste eeuw, nog voor de eerste wereldbrand. Alle dromen, alle illusies gaan ten onder. Een menselijke tragedie, een goddelijke klucht.

Grip

Stephan Enter

Mei 2007, het internationale spoorwegstation Bruxelles Midi. Bij gebrek aan echt wereldnieuws kondigen kranten de onsterfelijkheid van het mensdom aan; volgens een Amerikaanse hoogleraar zal het binnen twee decennia zover zijn. Op deze zelfde zonovergoten dag zullen, twintig jaar na hun studententijd en eerste kennismaking in alpinistenkringen, Vincent, Martin, Paul en Lotte elkaar terugzien. Een incident op de Lofoten, boven de poolcirkel, stuurde hun leven op dramatische wijze. Er bestaat echter nog altijd verwarring over wat destijds precies is voorgevallen, en in de aanloop naar de voorgenomen reunie wordt het verleden voor ieder van de groep in een nieuw en soms ontluisterend perspectief geplaatst.

Grip gaat over vriendschap, over reizen, over zelfinzicht, over vergankelijkheid en over de moeilijke en soms pijnlijke vraag of je het leven leidt dat je had willen leiden. Of de keuzes die je maakte wel jouw keuzes waren. Hoe het beeld dat je hebt van de ander zich tot die ander verhoudt.

De liefhebbers

Brecht Evens

Een kunstenaar gaat in op een hoogdravende oproep om mee te doen aan een regionaal kunstfestivalletje in het dorp Beerpoele. Daar aangekomen blijkt meteen dat het gaat om een totaal gemproviseerde kermis van alles wat zich creatief noemt in het dorp. De liefhebbers zijn een vreemde bende lokale mensen, die hun onkunde compenseren met enthousiasme en optimisme.

De kunstenaar blijft rondhangen uit beleefdheid, maar geraakt gaandeweg opgeslorpt en betrokken in de voorbereidingen. Verrast en gevleid door de reacties die hij losweekt en de invloed die hij kan uitoefenen, begint hij het laken naar zich toe te trekken en rekruteert hij de groep in dienst van zijn eigen grotere plan voor het festival. De micropolitiek, hostiliteit en sexuele spanning op het festivalterrein bouwen op en cumuleren in een slapstick en een regenbui.

De mobilisatie van Arcadia

Stefan Hertmans

‘We kunnen er niet onderuit: we beleven emotionele tijden. Waar men ook kijkt, commotie is de norm, intensiteit de vorm.’ Zo begint het nieuwe boek met essays van Stefan Hertmans, waarin hij het verlangen naar een arcadisch bestaan fileert.

Waarom moeten we alles wat we van waarde achten – seksualiteit, identiteit, kunst en literatuur, sociaal engagement – onophoudelijk opfokken voor het grote doel? Kunnen we de dingen niet meer in hun waarde laten zonder ze uit te kauwen? Wellicht hebben we zo’n intens gevoel van verlies, omdat we voortdurend een fictieve persoonlijkheid najagen. Hertmans besteedt in dit boek uitgebreid aandacht aan kritische schrijvers als Michel Houellebecq, Søren Kierkegaard en W.G. Sebald, over wie hij met grote instemming schrijft.

Zomerhuis met zwembad

Herman Koch

Huisarts Marc Schlosser heeft een medische fout begaan waardoor een van zijn patienten, de beroemde acteur Ralph Meier, is overleden. Hij zal zich moeten verantwoorden voor de Medische Tuchtraad. Over die Tuchtraad maakt hij zich niet echt zorgen: 'Een schorsing van een paar maanden, daar komt het op neer. We kennen elkaar allemaal, meer zal het niet worden.' Maar is het wel een medische fout? Marc had immers een rekening te vereffenen met zijn patient, die net iets te veel belangstelling toonde voor diens mooie vrouw Caroline? Of heeft het alles te maken met de gebeurtenissen in het zomerhuis waar het echtpaar Meier het gezin Schlosser had uitgenodigd?

In Zomerhuis met zwembad vertelt Marc Schlosser met niets en niemand ontziende eerlijkheid hoe hij op dit punt in zijn leven is aanbeland. Het is het spannende, maar ook geestige verhaal over het recht op vergelding en het overschrijden van grenzen als de deuren naar een normale rechtsgang zijn dichtgeslagen.

Man meisje dood

Rik Launspach

In de zorgeloze jaren negentig verliest student taalwetenschappen en gelegenheidsdealer Amadeus de liefde van zijn leven. Op de vlucht voor duizend pijnlijke herinneringen reist hij af naar Azie, sluit ongewild vriendschap met een papaverboer, en keert terug als eigenaar van een succesvolle onderneming. Zijn geluk is echter van korte duur, opnieuw is het een vrouw die zijn ondergang inluidt. Berooid begraaft Amadeus zich in de wetenschap en komt op het spoor van een wereldwijd misverstand. Vijftien jaar later belandt hij, nu in dienst van de NAVO, voor een tweede maal in de Afghaanse opiumvelden en wordt geconfronteerd met een ultieme keuze: is hij loyaal aan het Westen of aan zijn oude vrienden?

Man meisje dood is een duizelingwekkende roman over een grote liefde, een geniaal computerprogramma en de oeroude strijd tussen Oost en West.

Magnus

Arjen Lubach

Wanneer zijn jeugdliefde Caro het uitmaakt en een relatie begint met een singer-songwriter van luisterliedjes, rest Merlijn niets anders dan zijn ellende te compenseren met liederlijke uitspattingen. Dat lucht even op, tot er een bericht van zijn creditcardmaatschappij binnenkomt met de verontrustende mededeling dat er in zijn naam allerlei vreemde uitgaven zijn gedaan in een pretpark in Zweden. Het verlies van Caro, de drang naar avontuur en de steeds slechtere band met zijn vrienden doen Merlijn besluiten naar Stockholm af te reizen om de geheimzinnige dief te ontmaskeren. Een probleem: zijn epileptische aanvallen, waardoor hij stukken uit het meest recente verleden kwijt is.

Magnus is het spannende en ontroerende verhaal over het vreemdste jaar uit het leven van een twintiger. Arjen Lubach heeft het in de tragikomische roman over identiteit, spontaniteit en de noodzaak de gebaande paden links te laten liggen.

Op dit uur van de dag

Hedda Martens

Philip Boode, werkzaam op een kantoor waar hij feilloos de weg kent tussen de stapels dossiers, gedijt bij dagen die als vanzelf verlopen. Pas als hij, achterover leunend in zijn fauteuil, zijn gedachten de vrijheid laat, ziet hij kans zich te verdiepen in wat hem werkelijk beweegt. Het einde is dan al gauw zoek: herinneringen, achtergronden, beelden van vroeger houden hem zo bezig dat de buitenwereld er nogal bij inschiet. Maar zijn vriendin Jeanine is er ook nog - en heeft hij niet door wat zijn chef Verlaan in de zin heeft?

Het schuwste dier

Eva Meijer

"Mensen zeggen bijvoorbeeld: Woorden schieten te kort. De tijd heelt alle wonden. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Ik vind het zo erg voor jullie. Ik zou willen dat ik iets voor jullie kon doen. Zo jong nog. Ik voel met jullie mee. Ze denken: Zelfmoord? Maar hoe dan? En waarom? Ze heeft vast een slechte jeugd gehad. Evengoed wel zielig. Ik hoop dat mij dit nooit overkomt. Ze was altijd al een beetje raar. Ik heb honger. Wat ongemakkelijk. Ik weet eigenlijk niet wat ik moet zeggen. Ik wil naar huis (of een borrel). Ondertussen glimlachen ze vriendelijk tegen elkaar, of ze kijken serieus, als ze denken dat serieus kijken meer van toepassing is."

In Het schuwste dier keert de hoofdpersoon voor een week terug uit Engeland, waar ze studeert, voor de begrafenis van haar tante. In Nederland is haar familie, waar een gat in geslagen is, er zijn een aantal dieren, een geliefde en een begrafenisondernemer met een heel harde stem. De tijd gaat langzamer, komt soms bijna tot stilstand, terwijl de wereld gewoon doorbeweegt. Alles lijkt hetzelfde, maar alles is veranderd.

M. Vasalis

Maaike Meijer

M. Vasalis (pseudoniem van M. Droogleever Fortuyn-Leenmans, 1909-1998) is een begrip in de Nederlandse letterkunde. Zo bekend als haar poezie is, zo afgeschermd is haar leven altijd geweest.

Aan haar onzichtbaarheid komt met de verschijning van deze biografie, geschreven door Maaike Meijer, een einde. In M. Vasalis. Een biografie ontvouwt zich een uniek vrouwenleven in de twintigste eeuw. Een leven dat zoveel veelzijdiger blijkt te zijn dan waartoe het was terugbracht: een worsteling met haar dichterschap. M. Droogleever Fortuyn was psychiater, had een gezin, onderhield vele intense vriendschappen en correspondeerde met kunstenaars, uitgevers, schrijvers en dichters.
Uit een rijkdom aan ongepubliceerd materiaal, waaronder autobiografische schetsen, (gelegenheids)gedichten, brieven, essays, delen van een libretto, dagboeken en verhalen rijst een fascinerende kunstenaar op die zich intensief verbond met zichzelf en anderen en die tot in haar vingertoppen leefde.

Het grote zwijgen

Erik Menkveld

Breed opgezet en filmisch vertelt Het grote zwijgen het verhaal van een tragische vriendschap die wortelt in bewondering en verheven idealen, en die strandt op de banale en meedogenloze realiteit van oorlog, overspel en verraad.
'En boven dat alles het grote onverschillige zwijgen van het firmament.'

Erik Menkveld (1959) debuteerde in 1997 met de dichtbundel De karpersimulator. Het grote zwijgen is zijn romandebuut.

Louteringsberg

Marcel Möring

Het is de heetste zomer in honderd jaar en Marcus Kolpa kijkt tijdens een paar doorwaakte nachten terug op zijn eigen leven en dat van de mensen om hem heen. Hij nadert de zestig en heeft zich met zijn dochter teruggetrokken in een kolossaal landhuis in de bossen. Daar ontrafelt Kolpa het geheime leven van zijn moeder, en overdenkt hij het linkse geweld uit de jaren zeventig en het complot waarvan hij onbedoeld deel uitmaakte. Hij piekert over de enige roman die hij ooit schreef, het boek dat hem niet alleen rijk maakte, maar dat hem ook zijn reputatie kostte.

Gestameld liedboek

Erwin Mortier

De moeder van Erwin Mortier lijdt aan alzheimer. Ze heeft geen wilsbeschikking gemaakt en geleidelijk wordt ze door de ziekte overmeesterd. De zoon heeft dit wrede proces vastgelegd in een literair en universeel meesterwerk dat veel verder reikt dan het ziekbed van zijn moeder. Gestameld liedboek is een rauwe en tegelijk tedere elegie over ouders en kinderen, liefhebben en verlies, over afscheid nemen en herinneren.

Het voorseizoen

David Pefko

Evenals de debuutroman Levi Andreas (2009) van de Grieks-Nederlandse auteur Pefko (1983) is ook dit een verhaal van eenzaamheid en onbereikbaarheid. 'I'm God's lonely man' uit het motto (ontleend aan 'Taxi Driver') krijgt gestalte in de 49-jarige politierechercheur Steve Mellors, met wie het in het troosteloze Engelse stadje Leicester bergafwaarts gaat sinds zijn vrouw er met de loodgieter vandoor ging.

In een thrillerachtig decor is Mellors de depressieve antiheld in een serieuze politieserie, inclusief een substantieel deel dat zich afspeelt in de rechtbank. Vretend, drinkend, masturberend en medicijnen slikkend poogt de goedwillende Mellors greep te krijgen op zijn leven, uiteindelijk op een Grieks eiland in het lege voorseizoen. Tevergeefs, alles ontglipt hem; het hoogseizoen zal hij nooit halen. Een tragiek van een midlifecrisisman, geschreven in de ik-stijl.

Tonio

A.F.Th. van der Heijden

Op de Eerste Pinksterdag van 2010 komt Tonio van der Heijden, het enig kind van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich, bij een verkeersongeval om het leven. Het is vroeg in de ochtend als hij, ter hoogte van het Vondelpark in het centrum van Amsterdam, wordt geschept door een auto. Hij wordt in kritieke toestand naar het Academisch Medisch Centrum vervoerd, waar hij diezelfde dag aan zijn verwondingen overlijdt. Tonio zal niet ouder worden dan 21 jaar.

A.F.Th. van der Heijden doet het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herinnering graven, aantekeningen maken, schrijven. Daarbij voortgedreven door twee dwingende vragen: wat gebeurde er met Tonio in de laatste uren en dagen voorafgaand aan de ramp, en hoe kon dit ongeluk plaatsvinden? Een zoektocht naar het wat en het hoe, die leidt langs verschillende ooggetuigen, vrienden, politiemensen, artsen en het mysterieuze meisje Jenny, dat in de laatste weken van Tonio's leven een cruciale rol blijkt te hebben vervuld.

Tonio vormt de neerslag van die zoektocht. Een nauwgezette reconstructie van een jongensleven en een radeloze queeste naar zin en betekenis.

Ik, Hollywood

Jan Van Loy

In een meeslepende, veelgeprezen stijl schetst Jan Van Loy de belangrijkste episodes uit de Amerikaanse filmgeschiedenis (1909-1969). Ik, Hollywood is een rijke roman over films en de eerste sterren, macht en intriges, overmoed en financiële debacles, maar ook over liefde, succes en verborgen verwantschappen. Het oude Hollywood, ooit de grootste fictiefabriek ter wereld, was zelf één groot verhaal.

Naar de overkant van de nacht

Jan van Mersbergen

Gedurende een lange met alcohol doordrenkte carnavalsnacht is niemand wie hij is, iedereen is verkleed en speelt een rol. Ralf was vroeger een schipperskind en zet nu als veerman de carnavalsgasten over naar de overkant van de nacht. Maar, zegt een als pater verklede man tegen Ralf, tijdens Vastelaovend ben je niet verkleed als iemand anders, tijdens Vastelaovend ben je eindelijk jezelf.

In de drukke straten van Venlo en in de volle cafes en bars houdt Ralf minutieus zijn score bij van biertjes, jenever en andere opwekkende middelen. Af en toe denkt hij aan thuis, aan zijn vriendin Sara en haar kinderen. Sara, die als schoolmeisje al verliefd op hem was. En die hij zevenentwintig jaar later weer tegenkwam in de supermarkt als alleenstaande moeder met vier kinderen. Vanaf dat moment besluit hij haar bij te staan en samen met haar de kinderen te verzorgen.

Uiteindelijk vindt hij zichzelf terug, bijna zoals de pater voorspelde

Perfecte stilte

Thomas Verbogt

Documentairemaker David Kromweg heeft geen idee hoe moedig hij is, totdat hij ineens in een gevaarlijke situatie belandt. Hij verbaast zich over zijn gedrag, hij is een ander mens dan hij dacht te zijn. En dat gaat knagen. Wat zegt het over hemzelf, en over zijn leven? Wat hij op orde dacht te hebben, blijkt een schijnvertoning te zijn.

Zoals vaker in de romans van Thomas Verbogt is er ook in het verleden van deze hoofdpersoon iets aan de hand waarvoor hij zijn ogen sloot, maar dat kan nu niet langer. Hij moet een bekentenis doen en ook daarvoor is moed nodig.
Perfecte stilte is een intense roman over de vraag hoe ver je kunt gaan in je leven.

Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten

Dimitri Verhulst

Het valt niet mee om Senegalees te zijn, of hoer. Seynabou is beide. Ze behaagt opschepperige toeristen, laat zich regelmatig huwelijksaanzoeken in het gezicht lallen en heeft een leven dat is voorbestemd om roemloos voorbij te gaan. Tot een klant tijdens een zo'n betaalde liefdesnacht onder tamelijk verdachte omstandigheden het leven laat - en die klant ook nog eens een wereldvermaard wielrenner blijkt te zijn.

In Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten keert Seynabou terug naar de nacht waarin haar lot aanvankelijk de goede kant op leek te kunnen kantelen. Terug, en voor het laatst, naar de kamer waarin de dood haar lakens vond.