Els Beerten zoomt in op de verwarring van de Tweede Wereldoorlog, door de onbevangen ogen van vier tieners ofte vier onvergetelijke protagonisten: Ward, die naar het Oostfront trekt om de Russen te bevechten; zijn vriend Jef wiens dadendrang strandt in tobberijen; diens meisjesdromen najagende zus Renée; en hun tienjarige broertje Remi, die vrolijk pendelt tussen onwetendheid en fantasie. De wervelende mozaïek van hun belevenissen en gedachten houdt vaart in het 500 bladzijden omspannende verhaal, een in velerlei zin breed epos dat de eenduidige grenzen slecht tussen lafheid en heroïek, goed en kwaad, winst en verlies. Door deze bijwijlen sombere kroniek van vriendschap en verraad waait onophoudelijk de muziek van de dorpsfanfare, een onstelpbare stroom hoopvolle deuntjes van onblusbaar enthousiasme. Kortom, voer voor een nieuwe dramareeks.

top

Harm de Jonge verhaalt de achttiende-eeuwse boottocht van professor Tjibbe Tjabbes, die op vraag van twee rijke kooplui een resem onbekende dieren van de zondvloed gaat redden. Echo's van Noach en Darwin reizen met de geleerde mee, maar de Jonge ruimt vooral baan voor zijn eigen fantasie, veelzijdigheid en taalkracht: Tjibbe Tjabbes' wereldreis is een onweerstaanbare mix van historische roman, scheepsjournaal, dierenencyclopedie en avonturenroman. Deze tot in zijn uiterste consequenties volgehouden hoax presenteert een onvergetelijke beestenboel, van de kraagpaddo tot de penduulgoeroe. De Jonge verzon niet alleen een nieuwe fauna, maar ook een nieuw genre: onder het Multatuli-motto 'Niets in dit boek is waar en zelfs dat is niet waar' muntte hij fictieve non-fictie.

top

Speels, geestig en intelligent non-fictieboek over kijken, en meer bepaald over de manieren waarop oogjes in het ootje genomen worden. Joke van Leeuwen put voor dit kleurrijke ik-zie-wat-jij-niet-ziet-avontuur, dat al bij de prettig kriebelende titel zijn aanvang neemt, uit haar rijke verzameling plaatjes en foto's uit kranten, tijdschriften en boeken en onderzoekt via herkenbare voorbeelden de psychologie van het kijken, de manipulatie van beelden en de dictatuur van de perfectie. Ze zapt van klassieke schilderijen naar hedendaagse reclamefoto's, ontdoet kundig eerste indrukken van hun vanzelfsprekendheid, en ondergraaft gretig de evidenties van de beeldcultuur. Zelden gingen het nuttige en het aangename zo onontkoombaar samen, zelden werd kinderen op prettiger wijze geleerd verder te kijken dan hun neusje lang is.

top

Jaap Robben dicht volgehouden vanuit een kinderlijk standpunt, wat aanstekelijke verzen oplevert over een knolletje sokken, een geschaafde knie, een verdrietige moeder. Robben houdt het leven van alledag verrassend tegen het licht, via taalspelletjes, milde humor en onverwachtse observaties. Zo bepleit het titelgedicht de aanplant van een bos met bomen die 'elkaar / uit de wind houden / als het stormt // of in de zondagzon / samen zwijgen'. Dat pleidooi wordt versterkt door de nu eens luchtige, dan weer ernstige tekeningen van Benjamin Leroy. Door de bundel heen dijen ze uit en groeien ze aan, als een aanwassend bos. Door personages te hernemen verbeelden ze eenzelfde troostende samenhang, zodat uiteindelijk ook de bundel van Robben en Leroy een bos gelijk wordt: een reservoir van zuurstof voor het dagelijks leven, een oord van troost en beschutting, een vrijplaats voor pret en spel.

top

Peter Verhelst en Carll Cneut gingen aan de slag met het bekende sprookje van Hans Christian Andersen. Meer dan een bewerking is het resultaat een verrijking van het origineel. In de geest van Andersen wordt de bekende geschiedenis verteld door het arme keukenmeisje. Haar nuchtere blik plaatst de gebeurtenissen in een revelerend perspectief: ze worden ontdaan van hun vanzelfsprekendheid, staan in al hun absurditeit te kijk, en krijgen een tegendraadse maatschappelijke dimensie. Dit pleidooi voor kunst en schoonheid en hun ontwrichtende kracht wordt geïllustreerd en versterkt door de zinnelijke en beeldende taaltoets van Verhelst, ritmisch zingend en associërend. Hij vindt zijn beeldende evenknie in Carll Cneut: diens breed geborstelde schilderijen etaleren bedwelmende explosies van kleurenpracht, dollen met de traditionele oosterse natuurschilderingen en bulken van de dynamische poëzie. In dit betoverend sprookje voor alle leeftijden halen twee kunstenaars het beste uit elkaars talent.